De macht van de sultan in Maleisie
Ik was op weg van Taiping naar Ipoh, maar ik was te laat opgestaan vanwege een drinkgelag de vorige avond, de zon brandde weer ongenadig op mijn rug en ik besloot na 30 km in Kuala Kangsar af te stappen en daar een hotel te zoeken. Dat bleek ook om een andere reden een goede beslissing. Kuala Kangsar is niet de grootste stad van de deelstaat Kedar, maar wel de koninklijke stad, omdat de sultan van Kedar daar woont in een reusachtig paleis aan de rand van de stad. Ik was zijn beeltenis al vaak tegengekomen, want vanwege zijn 25-jarig sultanaat hangen overal grote gele borden en wimpels waarop hij samen met zijn vrouw in vol ornaat staat afgebeeld.
Ik ben ‘s-middags op de fiets naar zijn paleis gereden, dat natuurlijk niet toegankelijk is, maar waar je helemaal omheen kunt fietsen zodat je toch een aardige indruk krijgt van het geheel. Paleis Soestdijk kan daar wel drie keer in en dan te bedenken dat het schiereiland Maleisie negen sultanaten kent met de bijbehorende behuizingen. In Kuala Lumpur staat bovendien nog het paleis van de koning, die elke vijf jaar opnieuw door de vergadering van sultans uit eigen kring wordt gekozen. Azran Shah, de sultan van Kedar, was koning van 1989 tot 1994.
Ik bezocht wel het voormalig paleis van deze sultan, dat als museum is ingericht en volledig aan leven en werken van deze sultan is gewijd. Je kunt het zo gek niet bedenken of het hangt of staat er wel. Van jeugdfoto’s, schooltijd, studiejaren aan de rechtenfaculteit van Nottingham, zijn carriere bij de rechterlijke macht van Maleisie (hij heeft het tot president van het hoog gerechtshof geschopt) zijn successen op het hockeyveld, zijn optreden als bobo bij vele Olympische spelen, zijn complete golfuitrusting, al zijn legeruniformen, alle relatiegeschenken tot zijn vier roll’s- royce’s in een bijgebouw aan toe. Het is een staaltje persoonsverheerlijking, dat in onze nuchtere Hollandse ogen wat overdreven overkomt. Ik had graag ook nog een vitrine met bv wat vuil ondergoed gezien om de man weer tot wat menselijker proporties terug te brengen.
Hij geniet van zijn pensioen als 80-jarige, maar speelt nog steeds een belangrijke rol in de politiek van Perak. De kranten staan vol van een politieke crisis, waarin de sultan een belangrijke en niet onomstreden beslissing heeft genomen. In het kort komt het hierop neer:
Van de regeringspartij PR zijn zoveel leden overgelopen naar de oppositiepartij BN, dat de zittende regering geen meerderheid meer heeft. De fractieleider van BN vroeg daarop aan de sultan om gebruik te maken van zijn bevoegdheid om het parlement te ontbinden, waarna nieuwe verkiezingen zouden kunnen plaatsvinden. De sultan weigerde dat verzoek, heeft alle parlementsleden van PR uitgenodigd in het paleis, kwam tot de conclusie dat hun ‘ menteri besar’ hun eerste minister niet meer het vertrouwen van zijn achterban had en dat zijn post als vacant moest worden beschouwd. HIj droeg vervolgens een lid van BN voor als nieuwe menteri besar, die instemde en een dag later al werd geinstalleerd. De politie ontruimde ale bureau’s van de leden van de zittende regering en hen werd de toegang tot de regeringskwartieren ontzegd.En dan zeggen ze nog dat een sultan in Maleisie slechts een ceremoniele functie heeft, amme hoela.
Twee dagen na mijn bezoek aan het toen zeer rustige koninklijke kwartier stond de oproerpolitie op oorlogssterkte voor de naastgelegen moskee, waar werd gedemonstreerd tegen de beslissing van de sultan. De afgezette eerste minister legt zich overigens niet neer bij de beslissing van de sultan en regeert met zijn kabinet rustig verder vanuit zijn eigen woning. Dankzij de (iets te voortvarende ?) sultan van Perak is Maleisie het eerste land ter wereld met een belangrijke deelstaat met twee eerste ministers.
Hiernaast wat foto’s van de sultan en zijn vrouw, het paleis Istana Iskandariah van de sultan, het paleis/museum Galeri Sultan Azran Shah, gewijd aan het leven van de sultan (2x), de naastgelegen prachtige moskee Mashid Ubudiah en twee van zijn vier roll’s-royce’s.
(wordt vervolgd)
